Twierdza Kraków na liście zabytków!

Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków zdecydował o wpisie do rejestru zabytków układu urbanistycznego miasta Krakowa w historycznych granicach rdzenia Twierdzy Kraków (obejmujący: Śródmieście, Kleparz, Kazimierz i Podgórze). Zwiększa on obszar Krakowa znajdujący się pod ochroną konserwatorską. Regulacja ta ma wyprostować wszelkie uchybienia i niekonsekwencje powstałe przy wytyczaniu dotychczasowych granic konserwatorskiej ochrony.

Średniowieczne zespoły urbanistyczne Śródmieścia, Kazimierza wpisano bowiem do rejestru zabytków jeszcze przed II wojna światową, a układ Kleparza, Wesołej i Podgórza w latach 80-tych. W 1978 r. wpisano Kraków na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W 1994 roku Prezydent RP uznał układ urbanistyczny przeważającej części Krakowa za Pomnik Historii. Jednak rażąca niezgodność pomiędzy obszarem miasta uznanym za zabytek przez światową organizację i najwyższy organ władzy państwowej, a terenem wpisanym do rejestru zabytków, utrudniała skuteczne działania służb konserwatorskich.
Uznano, że w tej sytuacji najbardziej czytelnym obszarem do ochrony będą granice XIX wiecznego rdzenia Twierdzy Kraków.

Twierdza Kraków jest jednym z nielicznych w Europie, niemal w całości ukształtowanym w XIX w., i zachowanym kompleksem obejmujący nie tylko fortyfikacje i związane z nimi koszary, zbrojownię, zaplecza wojskowe, ale i zabudowę cywilną. Wyjątkowość tego założenia urbanistycznego uzasadnia potrzebę ochrony poprzez wpis do rejestru zabytków.
Ochrona układu urbanistycznego pozwali na kontrolę i ograniczenie zabudowy odbiegającej poziomem artystycznym od zabudowy historycznej.
Wpisanie do rejestru jest jednoznaczne z objęciem ochroną konserwatorską zachowanej sieci dróg, węzłów komunikacyjnych i zabytkowej zabudowy będącej świadectwem XIX koncepcji urbanistycznych.

Źródło: Gazeta Krakowska